Trong thực tế xây dựng tại Việt Nam, rất nhiều sự cố thấm nước, nứt bê tông hay ăn mòn cốt thép không bắt nguồn từ vật liệu chống thấm, mà xuất phát từ thiết kế kết cấu ban đầu chưa đáp ứng yêu cầu về độ bền lâu.
TCVN 5574:2018 ra đời nhằm giải quyết chính vấn đề này – đặt nền tảng kỹ thuật cho việc thiết kế, cấu tạo và kiểm soát chất lượng kết cấu bê tông và bê tông cốt thép trong suốt vòng đời công trình.
Bài viết này giúp bạn:
- Hiểu đúng bản chất TCVN 5574:2018.
- Nắm rõ các yêu cầu liên quan trực tiếp đến nứt – thấm – ăn mòn
- Thấy được vai trò của thiết kế kết cấu đối với chống thấm về sau
- Ứng dụng tiêu chuẩn vào các hạng mục thực tế như tầng hầm, hố thang máy, sàn mái, hồ bơi, bể nước…
1. TCVN 5574:2018 là gì?
TCVN 5574:2018 – Kết cấu bê tông và bê tông cốt thép – Tiêu chuẩn thiết kế là tiêu chuẩn quốc gia quy định ( Viện Tiêu Chuẩn Chất Lượng Viêt Nam ) các nguyên tắc thiết kế kết cấu bê tông và bê tông cốt thép cho công trình dân dụng và công nghiệp tại Việt Nam.
Tiêu chuẩn này thay thế cho TCVN 5574:2012 và cập nhật nhiều nội dung quan trọng liên quan đến:
- Trạng thái giới hạn
- Kiểm soát nứt
- Độ bền lâu của kết cấu
- Yêu cầu bảo vệ cốt thép trong các môi trường khác nhau
👉 TCVN 5574:2018 không phải tiêu chuẩn chống thấm, nhưng là tiêu chuẩn gốc quyết định khả năng chống thấm về mặt kết cấu.
2. Vì sao TCVN 5574:2018 đặc biệt quan trọng với các công trình dễ thấm nước?
Nước không xuyên qua bê tông đặc chắc, mà xâm nhập qua:
- Vết nứt
- Khe co giãn
- Vùng bê tông yếu
- Khu vực cốt thép bị ăn mòn
TCVN 5574:2018 kiểm soát các yếu tố này thông qua:
- Giới hạn chiều rộng vết nứt
- Cấu tạo cốt thép hợp lý
- Chiều dày lớp bê tông bảo vệ
- Điều kiện làm việc của kết cấu theo môi trường
Nói cách khác:
Nếu thiết kế đúng theo TCVN 5574:2018, bài toán chống thấm sẽ “nhẹ đi” rất nhiều.
3. Các nội dung cốt lõi của TCVN 5574:2018 liên quan trực tiếp đến chống thấm
3.1 Kiểm soát nứt bê tông
TCVN 5574:2018 yêu cầu:
- Xác định trạng thái giới hạn sử dụng
- Giới hạn chiều rộng vết nứt theo môi trường làm việc
- Tính toán cốt thép nhằm kiểm soát biến dạng và co ngót
Vết nứt nhỏ nhưng kéo dài là nguyên nhân hàng đầu gây thấm mạn, thấm mao dẫn và ăn mòn cốt thép.
3.2 Chiều dày lớp bê tông bảo vệ cốt thép
Lớp bê tông bảo vệ không chỉ bảo vệ cốt thép khỏi ăn mòn mà còn:
- Giảm nguy cơ nứt bề mặt
- Tăng độ đặc chắc
- Kéo dài tuổi thọ kết cấu trong môi trường xâm thực
Bảng tham chiếu chiều dày lớp bê tông bảo vệ theo môi trường làm việc (TCVN 5574:2018)
| Môi trường làm việc của kết cấu | Chiều dày lớp bê tông bảo vệ cốt thép tối thiểu (mm) |
| Môi trường khô (trong nhà, ít ẩm) | 20 – 25 |
| Môi trường ẩm ướt thường xuyên | 30 – 40 |
| Môi trường nước ngầm hoặc biển | 40 – 50 |
Lưu ý:
TCVN 5574:2018 không quy định một giá trị cố định cho mọi trường hợp, mà yêu cầu xác định chiều dày lớp bê tông bảo vệ dựa trên môi trường xâm thực, loại kết cấu và yêu cầu về độ bền lâu. Các giá trị trên mang tính tham chiếu kỹ thuật an toàn, được áp dụng phổ biến trong thực tế thiết kế và thi công tại Việt Nam.
4. Ứng dụng TCVN 5574:2018 trong các hạng mục thực tế
4.1 Tầng hầm
Đặc trưng:
- Áp lực đất và nước ngầm
- Môi trường ẩm liên tục
- Khó tiếp cận sửa chữa về sau
Theo TCVN 5574:2018, thiết kế tầng hầm cần:
- Kiểm soát nứt do tải trọng và co ngót
- Đảm bảo lớp bê tông bảo vệ đủ dày
- Hạn chế biến dạng dài hạn
👉 Thiết kế kết cấu quyết định đến 60–70% khả năng chống thấm tầng hầm, vật liệu chỉ là phần bổ trợ.
4.2 Hố thang máy
Đặc trưng:
- Không gian kín
- Nước ngầm dễ xâm nhập
- Biến dạng nhỏ nhưng hậu quả lớn
Yêu cầu quan trọng:
- Kiểm soát vết nứt chân tường – đáy
- Cấu tạo cốt thép hợp lý tại các góc giao
- Độ bền lâu cao do khó xử lý triệt để khi đã thấm
4.3 Sàn mái – sân thượng
Đặc trưng:
- Chu kỳ nhiệt ngày – đêm
- Co ngót và giãn nở
- Nứt do thiết kế không kiểm soát biến dạng
TCVN 5574:2018 yêu cầu:
- Tính toán biến dạng
- Bố trí cốt thép phân bố hợp lý
- Kiểm soát nứt do nhiệt và co ngót
4.4 Hồ bơi, bể nước ngầm
Đây là nhóm kết cấu:
- Luôn chịu áp lực nước
- Yêu cầu độ kín nước cao
- Nhạy cảm với vết nứt rất nhỏ
Thiết kế theo TCVN 5574:2018 cần kết hợp:
- Kiểm soát nứt nghiêm ngặt
- Lớp bê tông bảo vệ đủ dày
- Độ bền lâu trong môi trường xâm thực
4.5 Dầm, cột bê tông cốt thép
Dù không trực tiếp tiếp xúc nước, nhưng:
- Là đường truyền lực chính
- Khi nứt sẽ ảnh hưởng đến toàn bộ kết cấu
- Gây thấm lan truyền nếu nằm trong vùng ẩm
5. Mối liên hệ giữa TCVN 5574:2018 và các tiêu chuẩn chống thấm
TCVN 5574:2018 thường được áp dụng song song với:
- TCVN 9346:2012 – Yêu cầu bảo vệ chống ăn mòn cho bê tông và bê tông cốt thép
- Các tiêu chuẩn vật liệu và thi công chống thấm
👉 Hiểu đơn giản:
- TCVN 5574:2018: giải quyết từ gốc kết cấu
- Các tiêu chuẩn chống thấm: xử lý bề mặt và chi tiết
6. Câu hỏi thường gặp về TCVN 5574:2018
- TCVN 5574:2018 là tiêu chuẩn gì?
Là tiêu chuẩn thiết kế kết cấu bê tông và bê tông cốt thép cho công trình xây dựng tại Việt Nam. - Tiêu chuẩn này có liên quan đến chống thấm không?
Có. Tiêu chuẩn kiểm soát nứt, biến dạng và độ bền lâu – những yếu tố quyết định khả năng chống thấm của kết cấu. - TCVN 5574:2018 có bắt buộc áp dụng không?
Có, đặc biệt với các công trình dân dụng và công nghiệp sử dụng kết cấu bê tông cốt thép. - Vì sao công trình đã chống thấm vẫn bị thấm?
Nguyên nhân thường nằm ở thiết kế kết cấu không kiểm soát nứt và biến dạng theo TCVN 5574:2018.
7. Kết luận
TCVN 5574:2018 không chỉ là một tiêu chuẩn thiết kế, mà là nền móng kỹ thuật quyết định độ bền, độ kín nước và tuổi thọ công trình.
Trong bối cảnh nhiều công trình gặp sự cố thấm dù đã áp dụng nhiều giải pháp chống thấm, việc hiểu và áp dụng đúng TCVN 5574:2018 ngay từ đầu chính là cách tiếp cận bền vững và hiệu quả nhất.
Thông tin tham khảo & hỗ trợ kỹ thuật (không thuộc nội dung tiêu chuẩn)
Nội dung trong bài viết được xây dựng nhằm giải thích vai trò và tinh thần áp dụng của TCVN 5574:2018 trong thiết kế kết cấu bê tông và bê tông cốt thép, không thay thế cho hồ sơ thiết kế hoặc thẩm tra kỹ thuật cụ thể của từng công trình.
Trong trường hợp cần:
- Tư vấn áp dụng tiêu chuẩn vào hạng mục thực tế (tầng hầm, hố thang máy, sàn mái, hồ bơi, bể nước…)
- Đánh giá rủi ro nứt – thấm – ăn mòn từ góc độ kết cấu
- Phối hợp giải pháp thiết kế – thi công – chống thấm theo đúng tinh thần tiêu chuẩn
Có thể tham khảo hỗ trợ kỹ thuật từ đơn vị chuyên môn:
Công Ty Chống Thấm Miền Nam
Southern Waterproofing Company – Professional Waterproofing Services
📍 17–19–21 Nguyễn Văn Trỗi, Phú Nhuận, TP.HCM
📞 Hotline / Zalo: 0924 332 268
🌐 Website: https://chongthammiennam.com.vn
🔎 Tổng hợp giải pháp chống thấm theo từng hạng mục: Dịch vụ chống thấm TPHCM .
